Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, việc sử dụng Internet, các nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến và các ứng dụng công nghệ thông tin đã trở thành nhu cầu thiết yếu đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân. Bên cạnh những lợi ích to lớn, môi trường mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thông tin, lộ lọt dữ liệu cá nhân, tấn công mạng, lừa đảo trực tuyến và các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.
Nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và kỹ năng bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, mỗi cán bộ, công chức, viên chức và người lao động cần nghiêm túc thực hiện các quy định của pháp luật, đặc biệt là Luật An ninh mạng năm 2018, Luật An toàn thông tin mạng năm 2015, Nghị định số 13/2023/NĐ-CP ngày 17/4/2023 của Chính phủ về bảo vệ dữ liệu cá nhân và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Theo quy định của pháp luật, dữ liệu cá nhân là thông tin dưới dạng ký hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc dạng tương tự trên môi trường điện tử gắn liền với một cá nhân hoặc giúp xác định một cá nhân cụ thể. Các thông tin như họ tên, ngày tháng năm sinh, số căn cước công dân, số điện thoại, địa chỉ thư điện tử, tài khoản ngân hàng, hình ảnh cá nhân, thông tin sức khỏe, dữ liệu sinh trắc học đều là dữ liệu cá nhân cần được bảo vệ. Việc thu thập, sử dụng, chia sẻ hoặc công khai dữ liệu cá nhân phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật, bảo đảm sự đồng ý của chủ thể dữ liệu và chỉ sử dụng đúng mục đích được phép.
Trong thời gian gần đây, các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi và phức tạp. Các đối tượng thường giả danh cơ quan nhà nước, cơ quan công an, viện kiểm sát, tòa án, ngân hàng, doanh nghiệp viễn thông hoặc người thân quen để yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, mã xác thực OTP, mật khẩu tài khoản hoặc chuyển tiền. Một số thủ đoạn phổ biến gồm gửi đường link giả mạo, thông báo trúng thưởng, tuyển dụng việc làm, mời đầu tư sinh lời cao, giả mạo dịch vụ công, giả mạo ứng dụng ngân hàng hoặc yêu cầu cài đặt phần mềm điều khiển từ xa nhằm chiếm đoạt tài sản và đánh cắp dữ liệu.
Để phòng ngừa các nguy cơ mất an toàn thông tin và lừa đảo trực tuyến, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động cần thực hiện tốt các biện pháp sau:
Thứ nhất, tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng, dữ liệu cá nhân cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào khi chưa xác minh rõ nguồn gốc và mục đích sử dụng.
Thứ hai, sử dụng mật khẩu mạnh cho các tài khoản công việc và cá nhân; thường xuyên thay đổi mật khẩu; kích hoạt xác thực đa yếu tố (MFA) hoặc xác thực hai lớp đối với các hệ thống thông tin, thư điện tử công vụ, mạng xã hội và tài khoản ngân hàng.
Thứ ba, không truy cập các đường link lạ, không mở các tệp đính kèm từ nguồn không rõ ràng, không cài đặt các ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc không được cơ quan có thẩm quyền khuyến nghị sử dụng.
Thứ tư, thường xuyên cập nhật hệ điều hành, phần mềm diệt vi-rút, các bản vá bảo mật trên máy tính, điện thoại thông minh và các thiết bị kết nối Internet nhằm khắc phục các lỗ hổng bảo mật.
Thứ năm, thận trọng khi đăng tải, chia sẻ thông tin trên mạng xã hội; không phát tán tin giả, tin sai sự thật, thông tin chưa được kiểm chứng; không đăng tải các thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, tài liệu nội bộ hoặc dữ liệu cá nhân của tổ chức, cá nhân khác khi chưa được phép.
Thứ sáu, chủ động kiểm tra, rà soát các quyền truy cập của ứng dụng trên điện thoại, hạn chế chia sẻ thông tin cá nhân công khai trên môi trường mạng và thường xuyên kiểm tra các hoạt động bất thường liên quan đến tài khoản cá nhân.
Thứ bảy, khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo trực tuyến, tấn công mạng, lộ lọt thông tin hoặc các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng cần kịp thời báo cáo lãnh đạo cơ quan, bộ phận phụ trách công nghệ thông tin hoặc cơ quan chức năng để được hỗ trợ xử lý.
Mỗi cán bộ, công chức, viên chức và người lao động cần nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ bí mật nhà nước, bảo đảm an toàn thông tin trong quá trình thực hiện nhiệm vụ và sử dụng Internet. Việc chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về an ninh mạng, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mỗi cá nhân mà còn góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn, phục vụ hiệu quả công cuộc chuyển đổi số quốc gia và phát triển chính quyền số, xã hội số.
Thông điệp tuyên truyền:
Không cung cấp mật khẩu, mã OTP cho bất kỳ ai. Không truy cập đường link lạ, ứng dụng không rõ nguồn gốc. Kiểm tra kỹ trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân. Kích hoạt xác thực hai lớp cho các tài khoản quan trọng. Chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân – Trách nhiệm của mỗi người trên không gian mạng. Sử dụng Internet an toàn, văn minh và đúng pháp luật.
Lê Thị Thanh Nga - Chuyên viên Văn phòng HĐND-UBND