Thực tế cho thấy, chỉ một hành vi tưởng chừng nhỏ như để xe không đúng nơi quy định, bày bán hàng hoá ra vỉa hè, đặt biển quảng cáo, mái che, vật dụng lấn chiếm lối đi, tập kết vật liệu xây dựng dưới lòng đường, họp chợ tự phát, xả rác không đúng nơi quy định… cũng có thể gây cản trở giao thông, mất mỹ quan, phát sinh nguy cơ tai nạn, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền đi lại, sinh hoạt, kinh doanh hợp pháp của người dân.
Đối với xã Dân Hoà, một số khu vực như tuyến Cienco 5, tuyến 21B, khu vực ngã tư Vác, chợ Dốc Mọc, cổng trường học, các điểm dân cư, các tuyến đường có nhiều hộ kinh doanh mặt đường là những nơi cần được quan tâm duy trì thường xuyên về trật tự đô thị, trật tự công cộng và an toàn giao thông. Việc chấp hành các quy định không chỉ là yêu cầu pháp luật mà còn là trách nhiệm chung nhằm xây dựng môi trường sống an toàn, thuận tiện, văn minh cho chính mỗi gia đình, mỗi thôn, xóm và toàn xã.
1. Vì sao cần chấp hành nghiêm quy định về trật tự đô thị trong giai đoạn hiện nay?
Trước hết, bảo đảm trật tự đô thị là bảo đảm quyền đi lại an toàn của Nhân dân. Vỉa hè, lòng đường, lề đường, hành lang giao thông là không gian công cộng phục vụ nhu cầu chung. Khi vỉa hè bị chiếm dụng để kinh doanh, để xe, đặt biển quảng cáo, tập kết hàng hoá; khi lòng đường bị sử dụng làm nơi họp chợ, bốc dỡ hàng, trông giữ phương tiện trái phép thì người đi bộ buộc phải đi xuống lòng đường, phương tiện phải né tránh, nguy cơ va chạm, tai nạn giao thông tăng cao.
Thứ hai, trật tự đô thị gắn liền với văn minh thương mại và quyền lợi của chính người kinh doanh. Kinh doanh đúng nơi quy định, không lấn chiếm không gian công cộng, không gây cản trở giao thông sẽ tạo môi trường mua bán ổn định, bình đẳng, lâu dài. Ngược lại, tình trạng chợ cóc, chợ tạm, bán hàng tràn lan dưới lòng đường, trên vỉa hè dễ gây mất vệ sinh môi trường, mất an toàn thực phẩm, ùn ứ giao thông, ảnh hưởng đến hình ảnh chung của địa phương.
Thứ ba, việc giữ gìn trật tự, vệ sinh, mỹ quan là yêu cầu tất yếu trong xây dựng nông thôn mới nâng cao, đô thị văn minh và phát triển bền vững. Một tuyến đường thông thoáng, sạch đẹp, có nề nếp sẽ góp phần nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế, thương mại, dịch vụ, giáo dục, văn hoá và du lịch địa phương.
Thứ tư, đây là nhiệm vụ chung trong khắc phục các điểm nghẽn của thành phố Hà Nội, trong đó có trật tự đô thị, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, úng ngập và an toàn thực phẩm. Ở cấp xã, việc xử lý hiệu quả các vi phạm từ cơ sở chính là biện pháp thiết thực để giảm ùn ứ, giảm bức xúc, xây dựng kỷ cương, tạo chuyển biến rõ rệt trong đời sống hằng ngày của Nhân dân.
2. Người dân, hộ kinh doanh cần chấp hành những quy định nào?
Để bảo đảm trật tự đô thị, trật tự an toàn giao thông và vệ sinh môi trường, mỗi người dân, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cơ sở dịch vụ trên địa bàn xã cần thực hiện nghiêm các nội dung sau:
Một là, không lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, lề đường, hành lang an toàn giao thông để kinh doanh, buôn bán, họp chợ, đặt bàn ghế, biển hiệu, biển quảng cáo, tủ hàng, giá kệ, ô che, mái che, mái vẩy, bục bệ, cầu dẫn, vật liệu xây dựng hoặc các vật dụng khác trái quy định.
Hai là, không tự ý tổ chức điểm trông giữ xe, để xe dưới lòng đường, trên vỉa hè, tại khu vực cấm dừng, cấm đỗ hoặc tại nơi gây cản trở giao thông. Việc dừng, đỗ phương tiện phải đúng quy định, đúng vị trí được phép, không che khuất tầm nhìn, không cản trở lối đi của người dân và phương tiện khác.
Ba là, các hộ kinh doanh mặt đường, mặt ngõ phải sắp xếp hàng hoá gọn gàng trong phạm vi được phép; không bày bán tràn ra không gian công cộng; không sử dụng loa, biển quảng cáo, vật dụng kinh doanh gây ảnh hưởng đến an toàn giao thông, vệ sinh môi trường và sinh hoạt của khu dân cư.
Bốn là, không tập kết rác thải, phế thải, vật liệu xây dựng, hàng hoá, phương tiện dưới lòng đường, trên hè phố, khu vực công cộng không đúng quy định; thực hiện thu gom, đổ rác đúng giờ, đúng nơi quy định; giữ gìn vệ sinh trước cửa nhà, cửa hàng, cơ sở kinh doanh.
Năm là, người tham gia giao thông phải chấp hành nghiêm quy định về đội mũ bảo hiểm, đi đúng phần đường, làn đường, không chở hàng cồng kềnh, không sử dụng xe tự chế, xe không bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật tham gia giao thông; chấp hành hiệu lệnh, biển báo, hướng dẫn của lực lượng chức năng.
Sáu là, khi được tuyên truyền, nhắc nhở, ký cam kết hoặc yêu cầu khắc phục vi phạm, người dân, hộ kinh doanh cần tự giác chấp hành. Việc tự tháo dỡ, tự thu dọn, tự sắp xếp lại hoạt động kinh doanh là biểu hiện của ý thức trách nhiệm, văn hoá ứng xử và sự đồng thuận với chủ trương chung của địa phương.
3. Các hành vi vi phạm có thể bị xử lý như thế nào?
Theo quy định của pháp luật hiện hành, các hành vi vi phạm về trật tự đô thị, trật tự an toàn giao thông, vệ sinh môi trường sẽ bị xử lý tuỳ theo tính chất, mức độ, hậu quả và đối tượng vi phạm. Một số nhóm hành vi thường gặp có thể bị xử phạt gồm:
3.1 Đối với hành vi lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, buôn bán, họp chợ, đặt hàng hoá, vật dụng, biển quảng cáo, mái che, mái vẩy, vật liệu xây dựng, điểm trông giữ xe trái phép:
- Căn cứ khoản 7 Điều 12 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè để họp chợ, kinh doanh ăn uống, bày bán hàng hóa, đặt treo biển quảng cáo... bị phạt tiền từ 2.000.000 - 3.000.000 đồng (đối với cá nhân) và từ 4.000.000 - 6.000.000 đồng (đối với tổ chức). Nếu bày bán máy móc, vật tư, mức phạt tăng lên 3.000.000 - 5.000.000 đồng đối với cá nhân theo khoản 9 Điều 12.
- Riêng đối với hành vi dựng mái che, mái vẩy trái phép, căn cứ khoản 3 Điều 5 Nghị định 336/2025/NĐ-CP, mức phạt là từ 3.000.000 - 5.000.000 đồng (cá nhân) và 6.000.000 - 10.000.000 đồng (tổ chức).
- Ngoài tiền phạt, người vi phạm buộc phá dỡ công trình xây dựng sai phép; buộc thu dọn hàng hoá, phương tiện, vật liệu, máy móc, biển hiệu; khôi phục lại tình trạng ban đầu và chấm dứt ngay hành vi chiếm dụng không gian công cộng.
3.2 Đối với hành vi dừng, đỗ xe không đúng quy định, đỗ xe trên vỉa hè trái quy định, đỗ xe tại nơi có biển cấm, để xe gây cản trở giao thông:
- Đối với xe ô tô: Căn cứ điểm e khoản 3 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, đỗ, để xe ở vỉa hè trái pháp luật hoặc đỗ xe nơi có biển cấm bị phạt từ 800.000 - 1.000.000 đồng. Nếu dừng, đỗ xe gây ùn tắc giao thông, mức phạt tăng lên 4.000.000 - 6.000.000 đồng theo điểm k khoản 5 Điều 6. Trường hợp dừng đỗ sai quy định gây tai nạn giao thông, sẽ bị áp dụng mức xử lý rất nghiêm khắc là phạt tiền từ 20.000.000 - 22.000.000 đồng (theo điểm a khoản 10 Điều 6) và bị trừ 10 điểm Giấy phép lái xe.
- Đối với xe mô tô, xe máy: Căn cứ điểm d, điểm e khoản 2 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, lỗi đỗ, để xe ở lòng đường, vỉa hè trái phép hoặc đỗ xe nơi có biển cấm bị phạt tiền từ 400.000 - 600.000 đồng.
3.3 Đối với hành vi không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ bảo hiểm không cài quai đúng quy cách khi điều khiển, ngồi trên xe tham gia giao thông: Đây là lỗi phổ biến nhưng tiềm ẩn nguy cơ hậu quả nghiêm trọng khi xảy ra va chạm, tai nạn. Căn cứ điểm h, điểm i khoản 2 Điều 7 (đối với người đi mô tô, xe máy), điểm d, điểm đ khoản 4 Điều 9 (đối với người đi xe đạp máy, xe điện) và điểm b khoản 5 Điều 12 (đối với người được chở) của Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng.
3.4 Đối với hành vi xả rác, đổ phế thải, tập kết vật liệu, phế liệu không đúng nơi quy định, gây mất vệ sinh môi trường, cản trở giao thông:
- Căn cứ điểm a khoản 4 Điều 5 Nghị định 336/2025/NĐ-CP, hành vi đổ, để trái phép vật liệu, chất phế thải trong hành lang an toàn đường bộ bị phạt tiền từ 4.000.000 - 6.000.000 đồng (cá nhân) và 8.000.000 - 10.000.000 đồng (tổ chức). Lỗi đổ rác thải ra đường bộ không đúng quy định bị phạt 1.000.000 - 2.000.000 đồng (cá nhân) theo điểm d khoản 2 Điều 5.
- Đặc biệt, theo khoản 4 Điều 17 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, nếu người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi đổ trái phép rác, vật liệu, chất phế thải ra đường phố sẽ bị phạt tiền rất nặng từ 10.000.000 - 15.000.000 đồngvà bị trừ 02 điểm Giấy phép lái xe. Đồng thời, các cá nhân, tổ chức vi phạm buộc phải thu gom, dọn dẹp vật liệu, rác thải và khôi phục tình trạng ban đầu theo quy định."
Đối với trường hợp cố tình không chấp hành yêu cầu của lực lượng chức năng, tái phạm nhiều lần, chống đối, cản trở người thi hành công vụ hoặc có hành vi vi phạm khác nghiêm trọng hơn, cơ quan có thẩm quyền sẽ lập hồ sơ, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Việc xử lý vi phạm không nhằm gây khó khăn cho người dân, hộ kinh doanh, mà nhằm lập lại kỷ cương, bảo vệ lợi ích chung, bảo đảm mọi hoạt động kinh doanh, đi lại, sinh hoạt diễn ra an toàn, trật tự, công bằng và văn minh. Quan điểm chung là tăng cường tuyên truyền, vận động, hướng dẫn để người dân tự giác chấp hành; đồng thời kiên quyết xử lý các trường hợp cố tình vi phạm, tái vi phạm, gây mất trật tự, mất an toàn và ảnh hưởng đến cộng đồng.
5. Chung tay xây dựng xã Dân Hoà trật tự, văn minh, an toàn
Trật tự đô thị không phải là việc riêng của cơ quan chức năng. Đây là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn thể Nhân dân. Mỗi hộ dân giữ sạch phần đường, phần ngõ trước nhà; mỗi hộ kinh doanh sắp xếp hàng hoá đúng quy định; mỗi người tham gia giao thông chấp hành đúng luật; mỗi thôn, xóm cùng giám sát, nhắc nhở, vận động nhau thực hiện sẽ tạo nên chuyển biến bền vững trong toàn xã.
Trong thời gian tới, Công an xã Dân Hoà sẽ tiếp tục phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể, thôn, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở tăng cường tuyên truyền, ký cam kết, hướng dẫn người dân, hộ kinh doanh chấp hành quy định; đồng thời duy trì tuần tra, kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm tại các tuyến, điểm trọng tâm, nhất là khu vực có nguy cơ phát sinh lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, mất trật tự công cộng, ùn ứ giao thông và mất vệ sinh môi trường.
Công an xã Dân Hoà đề nghị mỗi người dân, mỗi hộ kinh doanh trên địa bàn nêu cao ý thức tự giác, chủ động phối hợp với lực lượng chức năng; không lấn chiếm lòng đường, vỉa hè; không họp chợ, kinh doanh, trông giữ xe trái phép; không để phương tiện, hàng hoá, vật dụng gây cản trở giao thông; thực hiện tốt vệ sinh môi trường, xây dựng nếp sống văn minh, an toàn.
Mỗi hành động nhỏ, đúng quy định hôm nay sẽ góp phần tạo nên diện mạo Dân Hoà sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn, kỷ cương và đáng sống hơn.