Lễ hội làng Hoàng Trung được tổ chức hằng năm vào hai kỳ chính: ngày 12 tháng 3 và ngày 12 tháng 11 âm lịch. Đây là sinh hoạt văn hóa – tín ngưỡng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm gắn kết cộng đồng dân cư, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, động viên nhân dân phát huy sức mạnh nội lực, chung sức xây dựng và giữ vững danh hiệu làng văn hóa kiểu mẫu ngày càng bền vững, chất lượng.
Theo thần phả và các tư liệu lưu giữ tại Đền Hoàng Trung, làng hiện thờ phụng hai vị thần là những nhân vật có thật trong lịch sử, có công lao to lớn đối với đất nước và gắn bó sâu sắc với vùng đất Hoàng Trung.
Vị thứ nhất là Thần Lưu Cơ, quê ở Hoa Lư, Ninh Bình – người cùng quê, bạn thân thiết của Đinh Bộ Lĩnh. Ngài là bậc khai quốc công thần, có công giúp Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân, dựng nên triều đại nhà Đinh. Khi Đinh Tiên Hoàng lên ngôi, ngài được phong chức Đô hộ phủ sĩ sư, Đại thống chế tướng quân, giao trọng trách cai quản thành Đại La. Trong một lần tuần du thiên hạ, ngài dừng chân tại xã Hoàng Hoa, phủ Ứng Thiên, trấn Sơn Nam Thượng (nay là thôn Hoàng Trung, xã Dân Hòa). Thấy dân làng phần nhiều mắc bệnh, cuộc sống khó khăn, ngài đã mở đàn cứu giúp, nhận dân làng làm dân thần tử, cho lập đền sinh – tử để nhân dân thờ phụng lâu dài. Ngài sinh ngày 12 tháng 3, mất ngày 20 tháng 5 âm lịch.
Vị thứ hai là Thần Cao Y, quê ở Hoằng Hóa, Thanh Hóa. Ngài sinh ra trong gia đình khá giả, thông minh hơn người, từ nhỏ đã tinh thông kinh sử, am tường văn võ. Năm 12 tuổi, gia đình gặp biến cố lớn, cha mẹ lần lượt qua đời, của cải tiêu tan. Sau khi chịu tang đủ ba năm, ngài rời quê hương, bộ hành đến xã Hoàng Hoa. Thấy nơi đây phong tục thuần hậu, nhân dân hiền hòa, ngài xin ở lại dạy học để mưu sinh. Sau này, ngài nên duyên cùng cô Phương Hoa – người con gái tài sắc vẹn toàn của làng họ Nguyễn, xây dựng học xá, đào tạo nhiều môn sinh.
Dưới triều vua Lý Nhân Tông, niên hiệu Quảng Hựu (1085), ngài thi đỗ và được bổ nhiệm vào Viện Hàn Lâm, giữ chức Hàn lâm đại học sĩ. Đến niên hiệu Thuận Thiên (1128), ngài hai lần vâng mệnh vua đem quân đánh thắng quân xâm lược Chân Lạp, giữ yên bờ cõi, lập nhiều chiến công hiển hách. Ngài được phong chức Thái phó rồi Thái bảo, phu nhân được phong Phương Hoa công chúa. Ngài sinh ngày 12 tháng 11, mất ngày 16 tháng 7 âm lịch.
Việc tổ chức Lễ hội cổ truyền làng Hoàng Trung là dịp để tri ân sâu sắc công lao của các bậc tiền nhân, các vị thần có công với làng, với nước, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam. Đồng thời, lễ hội còn góp phần giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, giáo dục thế hệ trẻ lòng tự hào về quê hương, lịch sử và truyền thống cách mạng.
Thông qua các nghi lễ trang nghiêm, thành kính, nhân dân trong thôn cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, xóm làng bình yên, nhân dân an khang thịnh vượng, đời sống vật chất và tinh thần ngày càng được nâng cao. Lễ hội không chỉ là điểm tựa tâm linh mà còn là biểu tượng sinh động cho sức mạnh đoàn kết cộng đồng, góp phần xây dựng thôn Hoàng Trung ngày càng phát triển bền vững, văn minh, giàu bản sắc.