Những tư liệu được trưng bày tại Nhà lưu niệm Bác Hồ ở thôn Xuyên Dương.
Nhắc đến thôn Xuyên Dương, các thế hệ người dân xã Dân Hòa luôn khắc ghi địa danh nổi tiếng "Nhà lưu niệm Bác Hồ", nơi in dấu ký ức thiêng liêng về Bác Hồ kính yêu trong 25 ngày đêm Người ở và làm việc tại đây (19/12/1946 – 13/01/1947). Đây là minh chứng sống động cho tình cảm sâu nặng mà Bác đã dành cho quê hương Thanh Oai (Cũ), đồng thời là niềm tự hào, động lực để các thế hệ của xã Dân Hòa mới hôm nay tiếp bước truyền thống cách mạng.
Trở lại với những tháng ngày lịch sử hào hùng, vào đêm 19/12/1946, sau phiên họp Thường vụ Trung ương Đảng thông qua "Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến", Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bí mật di chuyển về thôn Xuyên Dương. Người đã ở và làm việc trong căn nhà nhỏ của ông Nguyễn Huy Chúc, nằm bên bờ đê sông Đáy. Với vị trí thuận lợi cả đường thủy và đường bộ, nơi đây đã trở thành căn cứ an toàn để Bác chỉ đạo toàn diện cuộc kháng chiến. Trong 25 ngày đêm ở Xuyên Dương, Người đã viết hơn 60 văn kiện quan trọng đối nội, đối ngoại, trực tiếp lãnh đạo toàn quốc kháng chiến, đồng thời tổ chức nhiều cuộc họp chiến lược với các đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng.
Một số dấu mốc đặc biệt trong thời gian Bác ở Xuyên Dương có thể kể đến:
Ngày 2/1/1947, Bác viết thư khen ngợi tinh thần chiến đấu của các chiến sĩ bị thương, biểu dương sự tận tụy của đội ngũ y sĩ, cứu thương.
Ngày 10/1/1947, Bác gửi Lời kêu gọi Tết Nguyên đán Đinh Hợi tới đồng bào, chiến sĩ cả nước, kiều bào ở nước ngoài và Hoa kiều tại Việt Nam; đồng thời làm thơ tặng báo Độc lập cho mùa xuân độc lập đầu tiên.
Bộ bàn ghế Bác Hồ làm việc trong những ngày ở tại nhà ông Nguyễn Huy Chúc
Khi chuẩn bị rời Xuyên Dương để tiếp tục chỉ đạo kháng chiến tại thôn Phú Đa, xã Cần Kiệm, huyện Thạch Thất, vào tối 13/01/1947, Bác đã mời vợ chồng ông Chúc vào gặp, ân cần hỏi thăm sức khỏe, gửi lời cảm ơn gia đình. Những ngày Bác ở và làm việc tại Xuyên Dương mãi mãi trở thành ký ức thiêng liêng không bao giờ phai mờ. Chính vì giá trị to lớn ấy, năm 1996, Bộ Văn hóa – Thông tin đã công nhận khu nhà của gia đình ông Nguyễn Huy Chúc là Nhà lưu niệm Bác Hồ, được xếp hạng di tích cấp quốc gia.
Di tích Nhà lưu niệm Bác Hồ ở thôn Xuyên Dương chính là minh chứng sống động cho tinh thần bất khuất, trí tuệ sáng ngời và tấm lòng nhân ái bao la của Người. Đây không chỉ là tài sản văn hóa vô giá của quê hương Dân Hòa mà còn là niềm tự hào, là động lực để Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân toàn xã tiếp tục phấn đấu, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh
Hiện nay, trong gian thờ Bác vẫn lưu giữ nhiều kỷ vật gắn liền với những ngày Bác ở và làm việc tại Xuyên Dương như: chiếc máy đánh chữ, bộ bàn ghế, chiếc giường gỗ lim… Cùng với đó là nhiều hình ảnh tư liệu quý: Bác Hồ trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến, hình ảnh Bác về thăm các xã Bích Hòa, Phương Trung, Tảo Dương; ảnh chân dung các đồng chí lãnh đạo cấp cao từng về Xuyên Dương làm việc cùng Bác. Những hiện vật và hình ảnh này chính là những trang sử bằng hiện vật, giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ hôm nay và mai sau.
Các đồng chí lãnh đạo xã Dân Hòa dâng hương tại Nhà lưu niệm Bác Hồ tại thôn Xuyên Dương
Nhà lưu niệm Bác Hồ tại Xuyên Dương luôn được lãnh đạo thành phố Hà Nội, huyện Thanh Oai (cũ), xã Dân Hòa (mới) cùng đông đảo Nhân dân và khách thập phương đến dâng hương, tham quan, học tập, báo công với Bác.
Đến năm 2006, do thời gian làm xuống cấp công trình, UBND tỉnh Hà Tây (cũ) đã quyết định đầu tư, xây dựng lại toàn bộ khuôn viên Nhà lưu niệm Bác Hồ. Từ đó đến nay, di tích luôn là "địa chỉ đỏ", góp phần quan trọng trong công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc cho các thế hệ con cháu hôm nay.
Di tích Nhà lưu niệm Bác Hồ ở thôn Xuyên Dương chính là minh chứng sống động cho tinh thần bất khuất, trí tuệ sáng ngời và tấm lòng nhân ái bao la của Người. Đây không chỉ là tài sản văn hóa vô giá của quê hương Dân Hòa mà còn là niềm tự hào, là động lực để Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân toàn xã tiếp tục phấn đấu, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Trung tâm Văn hóa Thông tin và Thể thao xã