CHÙA CANH HOẠCH (DIÊN PHÚC TỰ, THÔN THẾ HIỂN)
Chùa Canh Hoạch (Diên Phúc Tự) là công trình kiến trúc tôn giáo thờ Phật theo truyền thống của người Việt, căn cứ cách phân loại hiện nay được quy định theo điều 28 Luật Di sản văn hóa thì chùa Canh Hoạch thuộc loại hình di tích Kiến trúc Nghệ thuật.
Cũng như các ngôi chùa khác, Chùa Canh Hoạch được dựng lên nhằm đáp ứng nhu cầu thờ Phật của người dân quanh vùng. Do có nội dung giáo lý phù hợp với tâm lý người Việt, nghi thức hành lễ giản dị, nên đạo Phật đã phát triển mạnh ở nước ta và có lúc trở thành Quốc giáo của nhà nước Phong kiến Đại Việt thời Lý – Trần.
Sang thời Lê sơ mặc dù nhà nước phong kiến đã lấy Nho giáo để làm hệ tư tưởng chính thống để cai trị đất nước, song Phật giáo vẫn có một vị trí đáng kể trong xã hội, được mọi giới thừa nhận. Ngay cả như Vua Lê Thánh Tông một người sùng đạo Nho nhưng vẫn đi thăm viếng các Chùa, cho dựng lầu " Vọng Tiên" và thừa nhận: "đạo của Thánh Hiền (Nho giáo) đều thiết dụng hàng ngày, mà lòng ham thích của người ta lại chẳng bằng Phật, lão".
Từ thế kỷ 17 trở đi, kỷ cương Nho giáo suy đồi, người ta lại tìm đến Phật giáo, hiện tượng cúng Hậu, cúng ruộng để xây dựng chùa chiền trở thành hiện tượng phổ biến, nhiều ngôi Chùa do quan lại, quý tộc đứng ra xây dựng. Qua nhiều thăng trầm, biến động của lịch sử dân tộc nhưng ngôi chùa làng vẫn là biểu tượng thân thuộc của mỗi làng quê Việt Nam. Ngôi Chùa vừa là dấu vết của kiến trúcPhật giáo vừa là nơi gửi gắm niềm tin và ước vọng của nhân dân cầu mong một cuộc sống no đủ, bình an, đồng thời là nơi giáo dục con người lòng từ bi, bác ái.
Tương truyền, Chùa Canh Hoạch (Diên Phúc Tự) được ra đời từ khá sớm. Tuy nhiên, qua các đợt khảo sát thì hiện nay chưa tìm thấy tư liệu nào ghi chép chính xác về niên đại khởi dựng của di tích. Để xác định được niên đại tương đối cho di tích, chúng tôi tạm căn cứ vào các di vật Hán nôm hiện còn trong di tích, đó là quả chuông đúc năm Tự Đức 27(1874) cùng hệ thống tượng tròn, hoành phi, câu đối ... có thể đoán định niên đại ra đời của ngôi chùa ít nhất vào khoảng thời Nguyễn.
Tồn tại đến nay, ngôi chùa đã trải qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa đặc biệt là vào thời Nguyễn. Quy mô kiến trúc hiện nay là kết quả của lần trùng tu năm 2004. Chùa Canh Hoạch(Diên Phúc tự) được tọa lạc trong một khu đất cao ráo, rộng, thoáng trong khu vực cư trú của làng. Chùa quay hướng Tây trong khuôn viên có nhiều loại cây lưu niên rợp mát tạo sự yên tĩnh nơi cửa thiền. Các hạng mục hiện nay của di tích bao gồm: Tam Quan ngoại, nhà bát giác, tam quan nội, sân, kiến trúc chính dạng chữ Đinh gồm tiền đường, thượng điện cùng khu nhà tổ, nhà mẫu, nhà vong, nhà khách, nhà ni và các công trình phụ trợ.