Tọa lạc trên khu đất rộng 9.720m², cách khu dân cư khoảng 100m, cửa đình quay về hướng Tây, Đình Sàn Tảo Dương không chỉ là một công trình kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa, tâm linh của cộng đồng. Theo tư liệu khảo cổ và dòng chữ Hán khắc trên cọc báng gian vì mái giữa đình, ngôi đình được khởi dựng vào tháng 10 năm Ất Tỵ – Quảng Hòa ngũ niên (1545). Trải qua bao biến thiên lịch sử, Đình Sàn vẫn giữ được dáng vẻ uy nghi, cổ kính, trở thành niềm tự hào của bao thế hệ người dân Tảo Dương.
Đình là nơi thờ tự 5 vị Thành hoàng – những bậc tiền nhân có công lao to lớn với đất nước và quê hương. Đó là Thượng đẳng phúc thần Đồng Vĩnh (Trần Vỹ) – Thái Bảo nhiếp chính thời Hùng Vương; Hoằng Tế Đại vương – Quan Thái Úy thời Nhà Đinh; Hoàng Hựu Đại vương (Nguyễn Hựu) – vị tướng tài người làng Tảo Dương; Trần Tuệ Đại vương và Trần Minh Đại vương – hai anh em song sinh, những danh tướng lừng danh thời Đinh. Mỗi vị Thành hoàng là một biểu tượng của tinh thần yêu nước, trung hiếu và khát vọng bảo vệ giang sơn, hun đúc truyền thống tốt đẹp cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Không chỉ mang giá trị tâm linh sâu sắc, Đình Sàn Tảo Dương còn là một công trình kiến trúc nghệ thuật đặc sắc từ thế kỷ XVII đến XIX. Hệ thống kết cấu gỗ, những đầu dư, giồng, vì kèo, bức chạm khắc rồng mây, tứ linh, tứ quý… đều thể hiện trình độ thẩm mỹ và kỹ thuật điêu luyện của nghệ nhân xưa. Mỗi đường nét chạm khắc không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là "trang sử bằng gỗ", kể câu chuyện về đời sống tinh thần, tín ngưỡng và khát vọng an cư, thịnh vượng của người Việt nơi miền quê Tảo Dương.
Đình Sàn còn là chứng nhân của những sự kiện lịch sử trọng đại. Ngày 10/2/1967 (mùng 2 Tết Đinh Mùi), trong không khí mùa xuân ấm áp, cán bộ và nhân dân thôn Tảo Dương vinh dự được đón Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu về thăm. Tại chính ngôi đình này, Bác đã nói chuyện, huấn thị Hội nghị cán bộ tỉnh Hà Tây và chúc Tết Hợp tác xã Tảo Dương. Khoảnh khắc thiêng liêng ấy đã in đậm trong ký ức người dân, trở thành nguồn động viên to lớn, tiếp thêm niềm tin và ý chí vươn lên trong công cuộc xây dựng quê hương.
Cũng tại Đình Sàn, nhiều đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước đã về thăm, làm việc như Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Thiếu tướng Hoàng Sâm, nhà thơ Tố Hữu, Bộ trưởng Công an Trần Quốc Hoàn, Trưởng ban Nông nghiệp Trung ương Hoàng Anh, Nhà bác học nông nghiệp Lương Định Của… Mỗi chuyến thăm là một dấu son, khẳng định vị thế đặc biệt của Đình Sàn trong đời sống chính trị – văn hóa của địa phương.
Đặc biệt, trong đời sống thường nhật, Đình Sàn Tảo Dương luôn là điểm hẹn tâm linh thân thuộc của nhân dân địa phương. Cứ vào ngày rằm, mùng một hằng tháng, bà con lại nô nức về đình thắp hương lễ Thánh, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, gia đình bình an, quê hương hưng thịnh. Nhất là vào dịp mùng một Tết Nguyên đán, con cháu xa quê dù đi làm ăn khắp mọi miền cũng lại trở về sum họp, cùng nhau dâng nén tâm hương nơi cửa đình, gửi gắm ước vọng một năm mới an khang, thịnh vượng. Mỗi mùa hội làng, nghi lễ tế Thành hoàng được tổ chức trang nghiêm, thành kính, trở thành sợi dây thiêng liêng gắn kết cộng đồng, gìn giữ mạch nguồn văn hóa truyền thống qua bao thế hệ.
Với những giá trị to lớn về lịch sử, văn hóa và kiến trúc, ngày 21/12/1985, Đình Sàn Tảo Dương được Bộ Văn hóa xếp hạng là Di tích kiến trúc thế kỷ XVII – XIX; đến ngày 25/01/1990, tiếp tục được công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa quốc gia. Đây không chỉ là niềm tự hào của nhân dân Tảo Dương mà còn là trách nhiệm thiêng liêng trong việc bảo tồn, gìn giữ và phát huy di sản cha ông để lại.
Xuân Bính Ngọ 2026 đang về trên từng mái ngói rêu phong của Đình Sàn. Trong sắc xuân tươi mới, ngôi đình cổ như dang rộng vòng tay đón con cháu trở về, nhắc nhở mỗi người về cội nguồn, về đạo lý "uống nước nhớ nguồn", về trách nhiệm tiếp nối truyền thống cha ông. Đình Sàn Tảo Dương – nơi hội tụ linh khí lịch sử, kết tinh hồn cốt văn hóa làng quê – sẽ mãi là điểm tựa tinh thần, là niềm tự hào và là nguồn cảm hứng để quê hương vững bước trên hành trình phát triển bền vững, giàu đẹp và văn minh.